Dag Rentmeester, nawoord van Jaap Starkenburg

De reis is het doel, niet de aankomst”.

Het was een fijne reis de afgelopen 20 jaar om zo samen met jullie onderweg te zijn in ons mooie IJssel – landschap. Die gezamenlijke reis bracht vele ontmoetingen en vormen van samenwerking mee. We hadden de gelegenheid om te dromen, maar ook om werkelijk dromen te realiseren. En het mooie van deze reis is dat het gewoon doorgaat, de toekomst in. Met opvolgers in de boerenbedrijven, met nieuwe ondernemers en huurders, met nieuwe medewerkers, waaronder Judith Snepvangers als nieuwe algemeen directeur van IJssellandschap. En het is adembenemend dat de reis plaats vindt in een omgeving waar we zelf wonen en werken en die we levendiger, vitaler, mooier en veerkrachtiger maken.
Als ik nu terugkijk op deze afgelopen periode dan zijn er 3 kernbegrippen die me bezig hielden.

1. Toegewijd.
Dit motto kozen we in 2008 voor IJssellandschap, maar het is in feite een krachtig kernwoord voor iedereen. Je bent toegewijd aan je gezin, aan je partner, aan je kinderen, aan je bedrijf, aan je medemens en aan je omgeving. Niet uit berekening maar vanuit de waarde van je mens zijn. Toegewijd zijn jullie: onze boeren die volhouden door dik en dun om het bedrijf met vee en grond vitaal te houden en het door te kunnen zetten aan opvolgers. De zorgverleners die in onze zorgboerderijen iedere dag opnieuw het leven kleur geven van de bewoners. Bestuurders en ambtenaren en alle andere betrokkenen die met drive vooruit willen (hoe taai soms ook). De vrijwilligers die gidsen, snoeien en monitoren. En wij als IJssellandschap, toegewijd in het van jaar tot jaar verzorgen van bos, natuur, landschap, parken en gebouwen. Toegewijd zijn we allen in onze gezamenlijke aandacht en arbeid voor het levendige en aantrekkelijke IJssel-landschap.

2. Evenwicht.
Dit is het centrale woord van de visie Land Goed in 2019. Het goede evenwicht, de deugd in het midden. Evenwichtskunst dus. Hoe brengen we de belangen van natuur en landschap in evenwicht met de belangen van de landbouw: o.a. via randenbeheer. Hoe zorg je voor een goed gezinsinkomen op het bedrijf in evenwicht met de juiste zorg voor je omgeving, je dieren en je grond: blijft een geweldige uitdaging voor de hele samenleving! Durven we een diepte investeringen te doen met een laag rendement maar met een lange duurzame toekomst in het verschiet: gronden aankopen bijvoorbeeld en vervolgens regulier verpachten, investeren in innovatieve projecten. Hoe houden we het bos vitaal, ook voor onze achterkleinkinderen: met een goed en stevig bosbeheerplan, die je ook uitvoert, en nu ook door te anticiperen op klimaatverandering (droogte): Hoe bewaren we de rust in onze terreinen voor moeder ree en haar kalfjes en laten ook tegelijkertijd mountainbikers en wandelaars toe: een tijdje afsluiten en daarvoor begrip vragen.

3. Beheer is ontwikkeling.
Goed beheer is als het oude spreekwoord: “het oog van de meester maakt het paard vet”. Beheer is van dag tot dag zorgen dat de zaken op peil blijven, de kozijnen geverfd, het dak goed gedekt, de bomen gesnoeid, het gras gemaaid, het vee gevoed en de natuur met rust gelaten. Goed beheer is dus vooral volhouden, volharden en er bij blijven met heel je vakmanschap en inzicht.
Tegelijkertijd is goed beheer ook gebaat bij innovaties en soms dus ook bij haakse hoeken. Soms vraagt de tijd om andere oplossingen en om een andere aanpak, juist om die vitale toekomst in het vizier te houden. Dat vereist lef! Als beheerder hebben we te maken met die breuken in de tijd. Zoals nu bijvoorbeeld in de vraagstukken rondom klimaatverandering (droogte in onze gevoelige zand gebieden); energie opwek d.m.v. hoge turbines en grote zonneparken.
Beheer is kortom toegewijd en evenwichtig rentmeesterschap in het volhouden en volharden, maar ook in het op tijd verzetten van de bakens. Dat was het de afgelopen 20 jaar en dat blijft zo. En dat maakt dit werk uitermate boeiend en interessant. Een heerlijke baan!

Het was een waar genoegen om met jullie gedurende 20 jaar op reis te zijn in ons mooie IJssel – landschap. Ik wens jullie allen een goede en boeiende voortzetting van die reis.

Jaap Starkenburg
31 maart 2021